Schrijven is iets wat ik lange tijd vooral aan anderen overliet. Mensen die daar écht goed in zijn. Journalisten, romanschrijvers, columnisten… en ik niet. Dacht ik.
Totdat ik ChatGPT ontdekte. En ineens had ik een slimme sparringpartner die mij hielp mijn gedachten te ordenen. Zinnen voor te stellen. Me op gang te brengen. En ik dacht: wat nou als ik het gewoon eens probeer? Gewoon, op mijn manier.
Ik ben dus geen schrijver van huis uit. Maar ik bén wel gaan schrijven. En dat heeft me aan het denken gezet: wat is eigenlijk nog écht menselijk schrijven in een tijd waarin AI in een paar seconden een hele tekst uitspuugt?
De magie van een menselijk verhaal
Laten we eerlijk zijn: AI is razendsnel. Efficiënt ook. Je typt een prompt, en een halve seconde later krijg je een keurig stukje tekst terug. Grammaticaal correct, informatief, best leesbaar.
Maar iets klopt er vaak niet. Je mist iets. Diepgang? Misschien. Maar vooral: menselijkheid. Geen zweet, geen twijfel, geen gekke zinswendingen die nergens op slaan maar tóch blijven hangen. Geen ‘ik weet het eigenlijk ook niet precies’ of ‘dit moet ik later nog even dubbelchecken’. Juist dat soort dingen maken teksten menselijk.
Dat geldt zeker voor mijn eigen schrijfproces. Soms begin ik met een idee dat nergens toe leidt. Soms schrijf ik twee alinea’s en delete ik alles weer. En soms komt er ineens een zin uit mijn vingers waar ik trots op ben. Niet omdat ’ie perfect is, maar omdat hij echt van mij is.
Waarom ik toch ging schrijven (met een beetje hulp)
Zoals ik zei: schrijven ging me niet vanzelf af. Ideeën genoeg, maar het op papier krijgen? Dat vond ik lastig. Teveel keuzes. Teveel twijfel. Teveel blanco scherm.
Totdat ik ChatGPT begon te gebruiken. Niet als vervanger, maar als hulpmiddel. Een digitale kladblokvriend die me helpt structuur aan te brengen, suggesties doet en soms gewoon even een duwtje geeft.
En belangrijk: ik neem nooit zomaar over wat AI me voorschotelt. Ik pas aan. Ik herschrijf. Ik lees hardop terug. Ik leg het weg, kijk er later nog eens naar. En ja, soms vervloek ik het hele stuk omdat het nergens op lijkt. Maar dat hoort erbij.
Juist die wisselwerking maakt het voor mij interessant: AI geeft mij snelheid en structuur, maar de ziel van de tekst – die komt van mij.
De kracht van imperfectie
In een wereld waarin AI ons steeds meer teksten voorschotelt, begint iets op te vallen: menselijke teksten zijn vaak niet perfect. En dat is precies hun kracht.
Menselijke schrijvers durven te twijfelen. Durven af te wijken. Durven humor toe te voegen die niet altijd bij iedereen landt. Ze gebruiken dialect, jargon, gekke metaforen, oude familieuitdrukkingen, zelfverzonnen woorden of halve zinnen. AI doet dat niet (tenzij je het erom vraagt, maar zelfs dan voelt het vaak… geforceerd).
En dat is waarom ik steeds vaker denk: laat die imperfecties er maar lekker in. Soms moet je niet streven naar perfectie, maar naar echtheid.
Een voorbeeld? Ik schreef ooit een tekstje over AI en beeldcreatie, en in de haast schreef ik “beelden die je zelf niet zou kunnen bedenken met je blote hersens”. Geen idee waar die uitdrukking vandaan kwam. Maar ik liet ‘m staan. Juist daarom kreeg ik er reacties op. “Haha, blote hersens, die houden we erin.”
Tja, dat verzint ChatGPT niet zo snel.
Wat AI wel (en niet) kan
Laat ik duidelijk zijn: ik ben niet tegen AI. Integendeel. Ik gebruik het dagelijks. Voor ideeën, structuur, herschrijven, inspiratie. Maar ik ben me ook bewust van de grenzen. AI kan:
- snel informatie verwerken;
- teksten structureren;
- zinnen formuleren die soepel lopen;
- suggesties geven voor toon en stijl.
Maar AI heeft geen gevoel voor context zoals jij en ik dat hebben. Geen jeugdherinneringen, geen onderbuikgevoel. Geen dag dat het slecht geslapen heeft, geen koffie gemorst op het toetsenbord. En dat zijn vaak precies de dingen die doorsijpelen in echt menselijk schrijven.
Daar zit het verschil. In plaats van dat als bedreiging te zien, zie ik het als kans: hoe meer AI schrijft, hoe belangrijker onze eigen stem wordt.
De menselijke stem: waarom lezers dat voelen
Ik geloof dat je als lezer intuïtief voelt wanneer iets met de hand en met het hart is geschreven. Je herkent het aan de toon. Aan de opbouw. Aan een terloopse opmerking die nergens op slaat maar toch iets zegt over de schrijver. Aan een grapje waarvan je denkt: die is te flauw om door AI verzonnen te zijn.
Een menselijke stem klinkt niet gladgestreken. Hij piept en kraakt. En precies dat maakt het prettig om naar te luisteren – of in dit geval: om te lezen.
Misschien is dat ook wel wat mij steeds meer motiveert om te blijven schrijven: ik wil die stem laten horen. Niet omdat ik alles weet, maar omdat ik iets te vertellen heb dat echt van mij is.
AI als partner, niet als ghostwriter
Ik hoor soms mensen zeggen: “Maar als AI het sneller kan… waarom zou je dan nog zelf schrijven?” Mijn antwoord: omdat het niet alleen om snelheid gaat. Het gaat om expressie. Om verbinding. Om iets maken wat raakt.
AI kan daar zeker bij helpen. Zie het als een slimme collega die altijd klaarzit met suggesties. Maar jíj bepaalt de richting. Jij kiest welke woorden blijven staan, en welke verdwijnen. Jij bepaalt de toon. De sfeer. De grap of de zucht. De kwetsbaarheid.
Of zoals ik het soms zeg: ChatGPT mag best meedenken. Maar ik blijf de eindredacteur – én de eindverantwoordelijke.
Wat schrijven me gebracht heeft
Sinds ik ben gaan schrijven met behulp van AI, ben ik meer gaan nadenken over hoe ik dingen zeg. Over wat ik wil delen. Over wat er toe doet.
Ik ben ook meer gaan lezen. Bewuster gaan luisteren naar anderen. Soms merk ik dat ik onderweg zinnen verzin in mijn hoofd waarvan ik denk: die moet ik even onthouden, die is leuk voor later.
En ja, ik heb ook meer waardering gekregen voor mensen die al jarenlang schrijven zonder hulp. Wat een werk zit daarin. Wat een aandacht. Wat een lef.
Een kleine bekentenis
Soms twijfel ik nog steeds. Is het wel goed genoeg? Is het niet te simpel? Of juist te ingewikkeld? Moet ik die alinea niet gewoon schrappen?
Dat zijn vragen die elke schrijver zich stelt, of je nu schrijft met pen en papier of met een AI-assistent naast je. En ik denk dat die twijfel ook bij het menselijk schrijven hoort. Het is geen kwestie van even invullen en klaar. Het is een proces. Soms zelfs een worsteling.
Maar dat maakt het ook mooi.
Het risico van téveel AI in teksten
Ik zie het steeds vaker gebeuren: websites, nieuwsbrieven, zelfs persoonlijke blogs die zó gladgestreken zijn dat ze bijna klinisch aanvoelen. Zinnen zonder ruis. Geen fouten. Geen gekke gedachtensprongen. Alles klopt. En toch blijft er niets hangen.
Dat is het risico als je AI alle controle geeft. Je krijgt misschien perfecte zinnen, maar geen persoonlijkheid. Geen verrassing. Geen ziel.
Daarom blijf ik pleiten voor schrijven mét AI, maar niet dóór AI. Laat de machine het werk verlichten, maar niet het werk overnemen.
Voor wie is dit relevant?
Eigenlijk voor iedereen die communiceert. Of je nu ondernemer bent, gepensioneerd levensgenieter, docent, marketeer, zorgmedewerker of gewoon iemand die af en toe wat wil posten op LinkedIn.
Menselijke communicatie wordt steeds waardevoller. Zeker nu we massaal overspoeld worden door AI-gegenereerde tekst. Als jij jezelf durft te laten zien, écht je stem gebruikt, dan val je op. Dan raak je mensen.
En dat kan niemand automatiseren.
Tips uit mijn eigen praktijk
Tot slot een paar dingen die mij helpen om menselijk te blijven schrijven:
Lees je tekst hardop voor. Hoor je jezelf praten, of een robot?
Laat ruimte voor twijfel. Je hoeft niet overal een stellig antwoord op te hebben.
Wees niet bang voor een grapje. Juist dat maakt het leuk om te lezen.
Begin met iets persoonlijks. Een herinnering, een foutje, een gevoel.
Laat AI je helpen, maar niet de boel overnemen. Jij bent de verteller.
Tot slot: blijf vooral schrijven
Ik geloof niet dat AI het einde van menselijk schrijven betekent. Integendeel. Ik denk dat het ons uitnodigt om onze eigen stijl nog beter te leren kennen. Om scherper te worden op toon, op inhoud, op authenticiteit.
Of je nu een beginnende schrijver bent of al jaren blogs produceert: laat je stem horen. Blijf spelen, twijfelen, proberen. Schrijf zoals jij bent – en gebruik AI gerust als hulpmiddel, maar niet als excuus.
Want hoe ziet menselijk schrijven eruit in het tijdperk van AI?
Precies zo.
