Hoe ik AI gebruik om beter te schrijven

Schrijven zonder als een robot te klinken

Schrijven is een kunst, maar ook een vaardigheid die je kunt aanscherpen. En laten we eerlijk zijn: sommige dagen voelt het alsof je brein op vakantie is en je inspiratie ergens tussen de bankkussens ligt. Gelukkig is er AI, en met tools zoals ChatGPT kun je een vliegende start maken. Maar hoe gebruik je AI zonder dat je tekst klinkt alsof hij uit een fabriek komt rollen? Daar ga ik het over hebben. Verwacht praktische tips, een beetje humor en een stevige schop onder je schrijfkont.

1. Begin met een duidelijk doel (en vermijd de 'AI-massa')

Voordat je ChatGPT inschakelt, moet je eerst even stilzitten en jezelf afvragen: wat wil ik eigenlijk vertellen? Is het een informatieve blog, een pakkende reisbeschrijving of een opiniestuk waar mensen óf instemmend bij knikken óf woedend op reageren? AI kan je helpen, maar zonder richting gaat het net zo goed als een GPS zonder adres. Kortom, eerst nadenken, dan pas typen.

2. Gebruik AI als brainstormbuddy (niet als spookschrijver)

Soms staar ik naar een leeg scherm alsof het me iets schuldig is. Dan gooi ik ChatGPT een vraag toe, zoals:

• "Welke onverwachte invalshoeken kan ik nemen bij een blog over drones en fotografie?"

• "Geef me vijf creatieve manieren om een reisblog te beginnen zonder ‘Het was een zonnige ochtend’ te gebruiken."

AI spuugt dan een lijst uit en ineens heb ik inspiratie. Maar (en dit is cruciaal) ik neem niet alles klakkeloos over. Ik filter, herformuleer en maak het mijn eigen verhaal. Zie het als een buffet: je kiest wat je lekker vindt en laat de rest liggen.

3. Structuur: AI kan helpen, maar jij blijft de chef

Goede teksten hebben een logische opbouw. ChatGPT kan je helpen een outline te maken, maar zorg ervoor dat het niet voelt als een Wikipedia-samenvatting. Hier is mijn standaardopbouw:

• Inleiding: Waarom moet iemand dit lezen? (En nee, ‘omdat ik het geschreven heb’ is geen goed antwoord.)

• Kern: De inhoud, netjes verdeeld in behapbare stukjes. Liefst met wat humor en persoonlijke anekdotes.

• Conclusie: Een slimme afsluiting, misschien een call-to-action. Of op zijn minst een zin die niet abrupt ophoudt.

4. Stijl en toon: laat AI niet je persoonlijkheid overnemen

ChatGPT heeft een slimme kop, maar is soms een beetje... generiek. Vraag het om een tekst en je krijgt iets keurig geformuleerds, maar zonder ziel. Dus ik zeg altijd: menselijke touch erin! Dat doe ik door:

• Mijn eigen ervaringen en observaties toe te voegen (zoals de keer dat ik dacht dat mijn drone een UFO was... lang verhaal).

• Humor te gebruiken (al is het maar een droge opmerking hier en daar).

• Variatie in zinslengte en ritme aan te brengen, zodat het niet klinkt als een AI die een lezing voorleest.

5. AI-proof schrijven: maak het écht van jou

Een van de grootste valkuilen bij AI-gebruik is dat je tekst kan klinken als een standaard gegenereerd stuk zonder enige persoonlijkheid. Wil je dat vermijden? Doe dit:

• Voeg je eigen stem toe: Stel jezelf voor dat je de tekst hardop moet voorlezen. Klinkt het als iets wat jij zou zeggen? Nee? Dan moet je het herschrijven.

• Gebruik verrassende metaforen en beeldspraak: AI denkt voorspelbaar. Jij niet. Dus vergelijk die saaie dag niet met ‘een regenachtige ochtend’, maar met ‘een maandag zonder koffie’.

• Laat ChatGPT helpen, maar niet dicteren: Pak de AI-output en breek ‘m op, herformuleer en gooi je eigen sausje erover.

6. Herlees, bewerk en lach om je eigen fouten

Geen enkele eerste versie is perfect. De mijne al helemaal niet. Dus neem afstand, lees het opnieuw en verbeter waar nodig. AI kan suggesties geven, maar jij bent de baas. En vergeet niet: een foutje hier en daar maakt het menselijk. Of zoals ik ooit een fout tikte: ‘menseilijk’.

Conclusie: AI als gereedschap, jij als schrijver

AI en ChatGPT zijn fantastisch om je schrijfproces te versnellen en je creativiteit een boost te geven. Maar laat het een hulpmiddel blijven, geen vervanging voor je eigen stem. Gebruik AI slim, injecteer je persoonlijkheid erin en zorg dat je teksten lezen alsof jij ze geschreven hebt – want dat is uiteindelijk waar het om draait.

Wil je meer van mijn schrijfavonturen en AI-experimenten volgen? Check mijn blogs op tonhaex.nl. Wie weet leer je nog wat. Of in ieder geval hoe je géén robot wordt!